Niet thuis

Zoals je warmmenselijke toetjes hebt (broodpudding met custard, rozijnen en rum), heb je ook warmmenselijke huizen. Dit weekend logeerden we drie dagen in Neauphle-le-Château, een dorp op 40 km van Parijs. Ooit werd de Grand Marnier er gemaakt. Het was het ouderlijk huis van de Franse vriend met wie we op stap waren; de vaste bewoonster is zijn 89-jarige moeder, nu weduwe, die tijdens ons verblijf op vakantie was.

Een ‘kast van een huis’ kan je het niet noemen, maar het is wel ruim genoeg om een etage te verhuren aan een gezin zonder er last van te hebben. Dikke muren, garage, erker, balkon. De achtertuin was diep – zo’n tachtig meter – en achterin stond een grappig, blauw woonwagentje waar Pipo de Clown en Ononono mee in hun nopjes zouden zijn geweest. De achtergevel was begroeid door een sierlijk uitwaaierende klimop, door de jaren heen ongetwijfeld luistervink en stille getuige van ontroerende, vrolijke en verdrietige familietafereeltjes.

.

klimop

.

Een forse grijze kater, Bizule (= mollig), patrouilleerde door de woonvertrekken als hij tenminste niet lag te soezen op een van de vele kussens. Het huis was comfortabel en leefbaar (leve de luiken, de volets!), maar zeker niet verwend door onderhoud. Het permitteerde zich kleine onvolmaaktheden: een klemmend raam, een roestig slot, een vermolmde sponning. De boiler had een lelijke hoest. De inrichting was sfeer- en smaakvol. Boeken waren er in alle maten en soorten en ook – op een onnadrukkelijke manier – beeldjes, curiosa en snuisterijen. Bric à brac. Een uitdragerij was het zeker niet; maar er was gewoon véél om je over te verwonderen. Sommige voorwerpen zagen eruit of ze sinds de tijd van Édith Piaf niet meer waren aangeraakt. Andere waren fonkelnieuw. Er kleefden verhalen aan die wij nooit zouden horen.

.

redhangman

.

Zelfs op de derde dag zag ik rond de eettafel waar we veel zaten nog steeds grappige of interessante zaken die tot dan onopgemerkt waren gebleven.; dat de vrouw des huizes kunstenares was droeg daar zeker aan bij. Ze had een atelier met een prachtige lichtval. Natuurlijk hing er ook eigen werk.

.

bomenweg

Zie ook mijn blog van gisteren over Versailles

.

Zoals gezegd, ze was er niet, maar onbewust probeer je aan de hand van al die bezittingen en scheppingen een persoonlijkheid te construeren. Dat is iets wat je bijna niet kunt helpen. Ik stelde me voor hoe die bejaarde vrouw daar tevreden aantuttelde – zonder haast, neuriënd of tegen Bizule pratend, al kan ik de plank volledig mis slaan natuurlijk.

.

raakkader

Bijna een schilderij – de achtertuin door een raam gezien.

Gisteren schreef Ellen Deckwitz in haar NRC-column over een lekkage en loodgieterswerkzaamheden die haar tijdelijk uit huis verdreven. Een goed huis, dacht ik, is een onzichtbaarheidsmantel van baksteen. Even kan je doen of er geen buitenwereld bestaat, kan je je wentelen in een omgeving waar je mag zijn en doen wat je wil.

Een goed huis… Dat had over Neauphle kunnen gaan.

P.S. Zie ook Gewoontedier over een verblijf in andermans huis.

Paars P.S. : in de zijbalk kun je je abonneren op het RaDa – je krijgt dan een emailbericht zodra er een nieuw stukje is verschenen..

Versailles

Zoals gezegd, zaterdag was ik in Versailles, samen met duizenden Fransen die zich vergaapten aan de oude glorie van hun ancien régime. 

De fonteinen spoten nog niet en de standbeelden hadden allesverhullende winterkleding aan.

.

winterjas

.

Maar het was er goed toeven. Er werd geroeid op het Grand Canal en met een beetje fantasie kon je je de courtisanes en hun aanbidders wel voorstellen in de lusthoven en doolhoven. De zichtlijnen zijn ‘s winters des te zichtbaarder.

.

versboom

.

.

versillesrijen

.

Ook de eerste hoveniers waren uit hun winterslaap ontwaakt. En ja, de geometrische patronen en symmetrische vormen zitten hen in het bloed. Aan lukraak spitten doen ze niet. De kluiten smak-slep-pltasj-kdoing- ordinair op een hoop gooien is beneden hun stand.

.

versailleshoveniers

.

Ik ken Chinese kunstenaars die zoiets naar de Tate Gallery brengen. Nou ja, eentje dan.

P.S. In het RaDa van morgen nog een aflevering over Frankrijk.

Paars P.S. : in de zijbalk kun je je abonneren op het RaDa – je krijgt dan een emailbericht zodra er een nieuw stukje is verschenen..

Calimero’s

De Parijse gele hesjes hadden spandoeken achtergelaten voor ons zondagse flaneurs: Néolibéralisme = ca$$eurs de notre démocratie / Résistance Gilets Jaunes contre l’oligarchie.

Tijdens een busrit door de stad zagen we tientallen verbrijzelde ruiten en geblindeerde ramen, vooral bij de gehate bankgebouwen. Het woord jacqueries dook onuitgenodigd op uit mijn geheugen, de boerenopstanden met rieken en dorsvlegels van arme boeren.

.

gelehesjes

.

We waren enkele dagen in Frankrijk. Op de dag van de Parijse rellen wandelden wij vredig door de tuinen van Versailles, waar de Bourbons zich evenmin hadden bekreund om het gepeupel. Het was een prachtige lentedag en duizenden bezoekers vergaapten zich aan de onlangs opnieuw vergulde kikkers en nimfen bij de fonteinen en andere monarchistische blingbling (later meer?).

Gisteravond – moe en voldaan – zeeg ik thuis neer bij de TV; net op tijd voor een andere botsing tussen grootkapitaal en kleine luiden. Een schrijnende documentaire van Esther Janmaat en Olaf Schuur, ‘Klem aan de Kade’ toont het verzet van een groepje woonbootbewoners uit Ouder-Amstel die hun ligvergunning dreigen te verliezen. Die boten lagen er al decennia en de bewoners droegen jaarlijks braaf hun gemeentelijke belasting af, toen een projectontwikkelaar zijn begerig oog op het gebied langs de Ringweg liet vallen. Waar gebouwd mag worden, wordt vast gebouwd. Afrasteringen laten er geen misverstand over bestaan van wie het gebied is/wordt. Hint voor wie het niet begrijpt: de afwatering uit de dakgoot van een van de nieuwe gebouwen klatert rechtstreeks op het dek van een van de boten. Het is Ionesco aan de Amstel. En hartverscheurend tegelijk – je moet van beton zijn om niet met die mensen mee te leven. Gaat dat zien! Gaat dat zien!

Voor absurdisten en Calimero-liefhebbers hier in de regio stond er vanochtend een berichtje in het HD over Henk Loerakker uit Cruquius (gemeente Haarlemmermeer), naast wiens woning nieuwbouw wordt gepleegd. Niet 10 à 12 meter hoog, zoals aanvankelijk vermeld in de bouwplannen, maar 1.40 meter hoger. De reden? De grond wordt ‘geëgaliseerd’ voor de waterhuishouding. Of Loerakker straks zijn voordeur nog uit kan staat niet vermeld.

.

gelehesjes2

.

Paars P.S. : in de zijbalk kun je je abonneren op het RaDa – je krijgt dan een emailbericht zodra er een nieuw stukje is verschenen..

Bakbeesten

Sinds de Letterenloop van 2009, toen ik de huisdichteres en viooldiva Suzanne Groot in mijn karretje had, heb ik een heilig ontzag voor de stuurkunst van de (boven)modale bakfietsmoeder. Over de bijbehorende vrouwen-en-kinderen-eerst-mentaliteit laat ik me veiligheidshalve niet uit.

De technische ontwikkelingen staan niet stil. Vanochtend zag ik een Volvo-bakfiets (kan dat kloppen?). Wit. Strak ontwerp, alsof hij in noodgevallen boven de bakfietsfiles kan uitstijgen dankzij een uitklappende hefschroef of na een druk op de knop ook kan dienen als amfibievoertuig. Hier in de buurt hebben we een Urban Arrow, ook lang niet slecht, naast iets minder superdeluxe uitvoeringen.

.

bakfiets3

.

bakfiets4

.

bakfiets5

.

En deze, met een eigen zoetwaterreservoir.

.

bakfiets1

.

Voor mij als niet-kinderhoeder is er een nieuwe service beschikbaar: de deelbakfiets / Cargoroo (zoek de drie woordspelingen). Mocht ik nog eens een partij lood of oud ijzer van 85 kilo moeten vervoeren, kan ik zo’n ding huren; samen met de berijder (65 kilo) mag de vracht 150 kilo bedragen. Misschien ook een idee voor single mannen die (à la de hoofdpersoon van About a Boy  van Nick Hornby) door willen gaan voor toegewijde jonge vaders, om zo hun kansen bij de jonge moeders te verhogen.

.

bakfiets2

Derdewereldvogels

Zouden er zwaluwmoeders of ooievaarsvaders zijn die tegen hun jonkies zeggen ‘niet zo piepen, denk eens aan de vogeltjes in de derde wereld’?

Het zou kunnen, want ze komen daar tenslotte. Trekvogels zijn de laatste soort die je van horizonvernauwing kunt betichten. En onze honkvaste soorten, de huismussen en vijvereenden, zouden die zich ervan bewust zijn in wat voor buurt of omgeving ze wonen?

Ik vroeg het me af toen ik langs de Schotersingel (geen achterstandswijk) iets zag hangen wat deed denken aan een Advent-krans, maar bij nadere inspectie een zes-gangenmenu voor vogels bleek. Copieus én verantwoord!

.

vetbolletjes2

.

Van aasgier appelvink tot zilvermeeuw, voor elke soort zat er wel iets bij. Luxe! Al zullen er ook  wel weer ontevreden nesten jonge vogels zijn die tegenwerpen dat hier in Nederland ook niet alles koek en uh… ei is.

Aan dezelfde Schotersingel zag ik  ook deze zielige eenpoot.

.

eenpoot2

.

eenpoot

.

Hij hipte wat op en neer bij een raamkozijn, alsof hij verwachtte dat de bewoners de Dierenambulance zouden bellen. De eerste nijlgans die ik ooit zag (lang geleden) had maar een poot om op te staan, maar kenners verzekerden mij toen dat ze zich meestal wel kunnen redden.

Paars P.S. : in de zijbalk kun je je abonneren op het RaDa – je krijgt dan een emailbericht zodra er een nieuw stukje is verschenen..

Energietransitieslachtoffer

Als het gaat over slachtoffers van de energietransitie gaat het meestal over de bange toekomst en over financiën: ontslagen arbeiders uit bruinkoolmijnen of degenen die zich geen dure warmtepomp of hoge toeslagen kunnen permitteren.

Bijna was ik een van de eerste fysieke slachtoffers van de transitie geworden. Vrijdag wuifde ik naar een aardige buurvrouw aan de overkant van de straat, we joelden wat over en weer, waarna ik impulsief besloot er een iets lokaler gesprek van te maken. Ik stak de straat over tussen twee geparkeerde auto’s door en bleef haken achter een snoer dat naar een laadpaal liep. Niet zo’n opzichtig snoer als dat op de foto. Hoe dan ook, het struikelt niet lekker met een Tesla aan je enkels, neem dat van mij aan.

.

laadpaal

.

Nou ja, het is een transitie, dus de regelgeving zal ongetwijfeld worden verfijnd. Vanwege het tekort aan laadpalen wordt tegemoetgekomen aan thuisladers. Hier aan de Schotersingel is daar duidelijk over nagedacht. Waarschijnlijk geen duurzame oplossing in de zin van ‘definitief’, maar toch…

.

laadpaal2

.

Paars P.S. : in de zijbalk kun je je abonneren op het RaDa – je krijgt dan een emailbericht zodra er een nieuw stukje is verschenen..

Vooruit gluren

Een piek zo hoog als de Bavo-toren in de RaDa-statistieken, zo wilde ik mijn zelfpromotie beginnen. Alleen was ie er niet, die piek. Waar gaat dit over? Morgen is Gluren bij de Buren. De huisdichteres en ik keren terug naar onze gastvrije ‘buren’ van vorig jaar, waar we prima herinneringen aan bewaren.

.

samenhubsch

.

Gisteren schuimde ik de RaDa-archieven af, op zoek naar dertig bruikbare stukjes en columns uit de 2808 die mijn Verzameld Werk vormen. Niet systematisch, d.w.z. eerst april 2005 en dan via mei 2005 door naar het huidigste heden. Meer te hooi en te gras, klikkend en scrollend, tevreden knikkend en bedachtzaam fronsend. Er viel heel veel af (te lang, te scherp, of gebaseerd op een foto of beschimmelde actualiteit), maar het was al met al zeker geen straf (voor wie later heeft ingeschakeld, het archief bevindt zich onderaan het menu, voor de kijker rechts).

Toen ik net bij de ‘statistieken’ keek bleek mijn nijvere internet-activiteit echter niet te zijn omgezet naar een Bavo-toren-piek. Sommige vormen van zelfpromotie worden niet gehonoreerd. Gelukkig maar! 

HET BELANGRIJKSTE voor wie er morgen bij wil zijn: het adres is Bakenesserstraat 20 (vlakbij de kerk); onze sessies duren dertig minuten (net als alle andere sessies van het evenement) en beginnen om 13.30 uur, 15 uur en 16.30 uur.

P.S. Er zijn morgen in Haarlem trouwens zo’n 130 optredens. Het volledige programma staat hier. En op de kaart lijkt het wel een petri-schaaltje waarop virulente culturokokken worden gekweekt.

.

buurgluur

Paars P.S. : in de zijbalk kun je je abonneren op het RaDa – je krijgt dan een emailbericht zodra er een nieuw stukje is verschenen..

Tata op Zee (2)

Straatjournaal feb. 2019

Briesen en tieren, als het even kan doe ik het liever niet, maar laatst schoot ik lelijk uit mijn slof. Het begon met Schiphol, onze nationale, op kerosine draaiende banenmotor. Er werd weer eens gespeculeerd over een uitbreidingslocatie voor de kust. Niks nieuws onder de zon/smog, het is eerder geopperd.

Ik zie er weinig in, maar die landingsbanen op zee hingen dus al in de lucht (als deze beeldspraak nog te volgen is) toen er bij Wijk aan Zee een stinkbommetje barstte: daar pikten de bewoners het niet langer dat slakverwerker Harsco, op het terrein van staalgigant Tata, om de haverklap enorme stofwolken over hun dorp uitbraakt. De ‘grafietregens’ laten op autolak een groezelig laagje achter dat bij laboratoriumonderzoek onder meer metalen bleek te bevatten: per kilo 450 mg zink, 310 mg chroom en wat lood, barium, kobalt, tin en arseen. Trotse koploper was vanadium, met 940 mg. Op de autolak? Eveneens op gazons, volkstuintjes en blozende kinderwangetjes. Op een voorlichtingsbijeenkomst werd sussend medegedeeld dat de smurrie geen acuut gezondheidsgevaar opleverde, ‘zolang je er geen kilo van at.’ Zoals bekend is in dit land van acuut gezondheidsgevaar slechts sprake bij inslaande bliksem op je kruin of aanhoudende mitrailleursalvo’s. Over een beetje grafietregen moeten gezonde Hollandse jongens en meisjes niet zaniken… Het volk wordt nu gepaaid met een onderzoek. Hoezo onderzoek? Hopen ze bij Tata misschien dat hun unieke mélange van grofstof en fijnstof een heilzame werking zal blijken te hebben op de luchtwegen, waarna Wijk aan Zee een kuuroord kan worden, Lourdes en Davos ineen?

En toen was het tijd voor die slof. Kan dat Tatacomplex niet óók verplaatst worden naar zee, fulmineerde ik.

Het duurde even tot de reikwijdte van mijn uitbarsting tot mij doordrong… Die Noordzee biedt kansen! Als we maar durven doorpakken!! Een nieuw Deltaplan!!! Bouw het Formule1-circuit van die maffe Oranje-prins daar ook maar. En wat te denken van alle glastuinbouw en bio-industrie? Het zeegat uit! Maak een drijvende archipel met varkensflats en Q-koortsgeiten. Opgeruimd staat netjes! Een beetje uit-de-doos-denken en we kunnen op het vasteland schoon schip maken (als deze beeldspraak nog te volgen is). Aan die zee gaat sowieso weinig verloren, tetterde ik door in mijn foeter-modus. Er staan al zoveel windmolenparken gepland – in 2050 is 25% van het kustwater door die krengen bezet. Daar zullen containerschepen en andere oceaanreuzen straks tussendoor moeten manoeuvreren naast garnalenvissers en surfers.

Kennen jullie dat, zo’n pessimistische doordraafdag? Ik moest even betijen en toen kreeg ik een heel ander visioen. Het had te maken met Jojo, de bultrug die al enkele maanden onze ondiepe Noordzee als pierenbadje gebruikt. De bultrug is een baleinwalvis van een meter of veertien, die leeft van krill en kleinere vis als sprot en haring. Jojo duikt regelmatig op langs de kust tussen Scheveningen en Texel en vermaakt zich wonderbaarlijk in zijn uppie. Hij spuit fotogenieke fonteinen de lucht in, maar zo’n kolos is tot veel meer in staat. Ze kunnen rechtstandig hoog uit het water opstijgen, achterwaartse salto’s maken en zelfs een paar meter boven de golven ‘vliegen’. Fabelachtig. Jojo heeft inmiddels een eigen Facebook-fanclub en een enkele marien bioloog verkneukelt zich al dat hij een blijvertje is.

Zelf ben ik er nog niet met een verrekijker op uitgetrokken om hem te ‘spotten’. Liever koester ik mijn eigen beeld van Jojo. Op optimistische dagen zie ik hem als een baken van hoop, een mythisch schepsel; een gezant van barmhartige hogere machten, die ons, radeloze westerlingen, nieuwe hoop willen schenken en bekeren tot spirituele wijsheid en nieuwe inzichten. Tata op Zee? Nee, dat kunnen we onszelf en Jojo niet aandoen.

walvis-gespot-voor-zeeuwse-kust

Lief huilen

Qua menselijke warmte en sociabiliteit (is dat een woord?) sla ik mezelf laag aan. Ik ben geen gezelschapsdier of family man en na een paar uur ‘in de groep’ wil ik me als het even kan afzonderen.
 
Bij mijn zelfbeeld hoort ook dat ik niet van baby’s houd; als kinderen niet meer huilen, helemaal zindelijk zijn en ironie begrijpen is het doorgaans vroeg genoeg voor ouders om ze aan mij te tonen. Betrekkelijk kort geleden ging ik met twee collega’s op kraambezoek. Bij de aanblik van de pasgeborene begonnen ze eendrachtig te kirren en als een van hen de kleine vasthield keek de ander kwijlend van afgunst toe. Ik bezag hun gedrag van veilige afstand, verwonderd.

Toch zou het kunnen dat er iets aan het schuiven is. Zo voel ik me nu veel meer ‘oom’ dan 18 jaar geleden, toen ik het ook al was. En dit weekend hadden we een erg geslaagd etentje samen met zes goede vrienden. Twee van hen hebben eind december een zoontje gekregen en dat hadden ze meegebracht. (Nee, jullie krijgen geen foto – zoek er zelf maar een op ‘baby, zes weken, afbeeldingen’.)  Ogenschijnlijk onderscheidde het kind zich in niets van leeftijdsgenoten, maar er moet iets geweest zijn. Een innerlijke rust, een aangeboren tevredenheid. Van een oogopslag was nog nauwelijks sprake, daar merkte je het niet aan. Wel aan het huilen. Als hij huilde sprak daaruit geen existentiële angst of woede. Hij probeerde niet mijn pijngrens te halen. Het was gewoon het enige signaal dat hij beheerste en waarvan hij zeker wist dat het werkte. Ook de andere geluidjes die hij voortbracht waren geen inbreuk maar een aanvulling op de algemene goede stemming. Nou was ik zeker niet de enige die het zo ervoer. Niettemin…

Ben ik aan het veranderen? Tijd voor een nieuw zelfbeeld? Ik sluit het niet uit. Een andere mogelijkheid is dat deze twee ouders beschikken over een geheim recept. Want ze hebben nog een parmantig ouder zoontje, waar ook iedereen dol op is. Binnenkort ga ik langs om ‘m zijn eerste schaakles te geven.

.

Middenduin

.

Bij Middenduin wordt het landschap herschapen. Gisteren verdwaalden we er zelfs. Hopelijk laten de natuurknutselaars dit stuk zoals het nu is.

Paars P.S. : in de zijbalk kun je je abonneren op het RaDa – je krijgt dan een emailbericht zodra er een nieuw stukje is verschenen.

Ronronner

Er  ligt een uitje naar Parijs in het verschiet en het leek me raadzaam mijn Frans uit de mottenballen (boules anti-mites) te halen en voor het eerst in jaren weer eens een roman in die taal te lezen.

Leïla Slimani, fluisterde een francofiele vriendin me in en zo begon ik eergisteren dapper aan Chanson Douce. De eerste zin was goed te doen: Le bébé est mort. In het begin moest ik even door de baby-woordjes heen: een ‘poussette’ is een kinderwagen en de moordenares was de ‘nounou’, de nanny. Incidenteel zijn er valse vrienden uit het Engels: een vrouw met een duvet op haar wangen, zo beredeneerde ik, zeult vast geen dekbed met zich mee. Ah… dons!

Af en toe is er de frustratie dat ik een woord niet ken (ronronner is het spinnen van een kat), maar hoeveel sterker is de voldoening elke keer als je een betekenis vlot kunt raden, of onverhoopt uit je geheugen opdiept. Serotonine*! Dopamine! Zeggen ze althans, maar alle neuro-transmitters op een stokje, het is heerlijk de tinteling te ervaren die zo’n gereactiveerde taal oproept. Het is zoiets als je spieren sterker en leniger te voelen worden na een blessure.

Huis-tuin-en-keukenzinnetjes krijgen voor mij daardoor toch scintillement; ze flonkeren en sprankelen. En ik merk dat ik – nu 80 bladzijden ver – steeds makkelijker meega in de cadans van het Frans. Af en toe vraag ik me in vervoering af of ik me ook nog aan Spaans of Italiaans wil wagen. Russisch, Bulgaars, Turkmeens en Fins…

[Dit is een vervangend, lyrisch stukje – ik wilde niet simmen over het kwijnende taalonderwijs. Want ja, diep treurig, zo las ik vandaag in het HD, leraren Frans en Duits zijn steeds lastiger te vinden.]

* ‘Sérotonine’, zo heet ook de nieuwe Houellebecq. 

Paars P.S. : in de zijbalk kun je je abonneren op het RaDa – je krijgt dan een emailbericht zodra er een nieuw stukje is verschenen.

.

koeetn

.