Ga naar de inhoud

Ui-forie

Wat is menselijker dan diep in de donkerste nacht een onnodige, irrationele online-bestelling plaatsen waarvan je direct na de laatste bevestigingsklik of -tik vermoedt dat je er ‘s ochtends al vóór de koffie spijt van zult hebben?

Reclames zijn net virussen: de wereld is ervan vergeven maar de grote meerderheid ketst kansloos af, glijdt onschuldig langs je heen – hun doel gemist of nooit bereikt. Maar net als virussen blíjven ze komen; in steeds nieuwe aanvalsgolven, in andere gedaanten en varianten, net zolang tot ze ergens een kwetsbaarheid in je afweer vinden. Slecht geslapen, slecht gegeten, slecht geweten? Verdrietig, gespannen of gekwetst? Dan ben je extra vatbaar voor griep en impulsaankopen.

Zodra het beeldscherm opgloeit gaan nooit slapende adverteerders op zoek naar je gevoeligheden. Armani, Gucci en Audi laten mij inmiddels ongemoeid; van loterijen en gokbedrijven ondervind ik evenmin hinder. Cosmetica smeren ze me niet meer aan en voor dating ben ik over de datum. Wel (nu wordt het wel héél intiem) plaatsen algoritmes mij in de beklagenswaardige categorie ‘huiseigenaren met een klusbeperking die te beroerd of te onhandig zijn om de mouwen op te stropen’. Ik word constant bestookt met aanbiedingen voor dubbelzijdig kleefband dat schroef, spijker én motorische vaardigheden overbodig maakt. Of emmers vol magische smurrie die je slechts leeg hoeft te kiepen om doorslaande muren tot ver na de zondvloed waterdicht te maken. Ook die verleidingen weet ik dapper te weerstaan.

Dus sloegen ze toe op een ander front: uien. De nacht van mijn grote allium-extravaganza kende een onschuldige aanloop. Ik had bij een biobollenboer een verwilderingspakketje besteld (voor de leek: de bloembollen moesten verwilderen, niet ik). Krokussen, blauwe druifjes, etc. Dus ik kwam in een klantenbestand en kreeg prompt een nieuwsbrief die mij lekker maakte met Utrechtse uitjes, oftewel ‘wilde sjalotjes St. Jans’.

Ik viel ervoor als een blok. En ze hadden ook andere. Al die prachtige namen! Ik flitste van ui naar ui. De Rossa Lunga di Firenze – een oud mediterraan ras en als het voor de culinair verwende Florentijnen goed genoeg is… Altajese uitjes groeien in het wild op hoogvlaktes in Kazachstan en Mongolië en zouden het volgens de catalogus ook op mijn balkonnetje moeten doen. Boslook wilde ik ook en… onder fijnproevers in Japan genieten okinawa-sjalotjes van oudsher faam. Uitzinnige ui-forie maakte zich van mij meester en er ging nog een tandje bij toen ik listig naar de sierlijke spiraalknoflook werd gelokt, om te zwijgen van de olifantenknoflook. Bollen zo groot als een korfbal. Hop, in het mandje!

Het bedrag was vies opgelopen, maar pas tijdens de koffie een dag later vroeg ik me af wat er in me was gevaren. Dat was niet moeilijk. Er lag een maand met een dikke rouwrand achter me en kennelijk was ik emotioneel nog niet uitgeslingerd. Nou ja, liever uien dan griep, berustte ik.

DHL bezorgde de vracht uien en het gros van de bollen zit bijtijds in de grond. En irrationeel? Hoe meer ik erover denk, des te tevredener ik ben over mijn aanschaf. Ik heb (onbewust) een lijntje getrokken van het overlijden van mijn moeder naar hoopvolle verwachtingen voor het nieuwe jaar.

Daar zullen schaduwen over vallen (bij wie niet?) maar ik reken op steun en troost van de ‘schaduwminnende’ Allium paradoxum. Die piept uit de bodem in de lente. Al in januari kan ook (tip!) het zaad van de Vaurigard de grond in, een witte ui. En na de oogsttijd zal ik uitjes gaan konfijten en hachee maken en zo’n bol olifantenknoflook als een jachttrofee aan de muur hangen. Is dat iets om naar uit te kijken of niet? Ik wens alle lezers een uiig 2024.

Geschreven voor Straatjournaal, ‘januari ’24


 

6 reacties op “Ui-forie”

  1. Niets is helender dan die kwetsbaar ogende, maar o zo sterke groene puntjes die hun kopje boven het maaiveld uitsteken, in de hoop gezien te worden.
    Succes.

  2. Ode aan de ui – Pablo Neruda-

    Ui,
    hel-glinstrend buikflesje,
    bloemblad na bloemblad
    vormde je schoonheid zich,
    kristallen schubben deden je
    zwellen
    en verborgen in de donkere aarde
    at jij je lekker dik en rond aan
    dauw.
    Onder de grond
    kwam het wonder tot stand
    en toen je eerste onhandige
    groene spriet zich liet zien
    en je bladeren als degens
    omhoogstaken uit de tuin,
    balde de aarde haar luister samen
    in jouw naakte doorzichtigheid,
    en zoals destijds de zee
    de magnolia nabootste in Afrodite
    toen hij haar borsten schiep,
    zo heeft de aarde
    ook jou gemaakt,
    ui,
    helder als een planeet,
    en bestemd
    om te glanzen en schitteren,
    onwrikbaar sterrenbeeld,
    ronde roos van water,
    op
    de tafel
    der armen.

    Edelmoedig
    laat jij je
    frisgroene globe
    ten onder gaan in
    de vurige voleinding van de
    vleespot,
    en je driehoekige vaan van kristal
    verandert in de kokende olie
    in een krullende gouden veer.

    Ook wil ik hier in herinnering
    brengen
    hoe door jouw toedoen
    de liefde voor de sla is gegroeid,
    en het schijnt dat de hemel zelf
    helpt,
    door je glad als hagel te maken,
    om de lof van je fijngehakte
    helderheid te bezingen
    op de hemisferen van een tomaat.
    Maar binnen bereik
    van de handen van ’t volk,
    besprenkeld met olie,
    bestrooid
    met een tikje zout,
    stil jij de honger
    van de dagloner op zijn moeizame
    pad.

    Ster van de armen,
    goedgeefse fee,
    in ragfijn papier gehuld
    kom je uit de aarde,
    onvergankelijk, vlekkeloos, zuiver
    als een zaad uit de hemelruimte,
    en wanneer het mes
    in de keuken je doorsnijdt
    welt één enkele traan op
    maar zonder verdriet.

    Jij doet ons huilen zonder ons te
    bedroeven.
    Jouw lof, ui, zal ik dan ook
    zingen zolang als ik leef,
    want voor mij ben je mooier
    dan een vogel met verblindende
    veren,
    in mijn ogen ben je
    een hemelbol, een platina glas,
    de roerloze dans
    van een sneeuwwitte anemoon,

    en in jouw kristallijne wezen
    leeft de geur van de ganse aarde.

    -Pablo Neruda-

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *